Posiadanie rachunku bankowego w zasadzie stało się powszechne. Większość posiadaczy, dysponuje rachunkami indywidualnie, czyli są ich jedynymi właścicielami. Posiadanie rachunku samodzielnie ma swoje korzyści, acz …
W sytuacji, gdy posiadacz rachunku bankowego umrze, środki pieniężne jakie znajdują się na rachunku/rachunkach są na dłuższy czas „zamrożone”. Zgodnie z zasadami zgromadzone oszczędności (depozyty) zostają zaliczone w skład majątku, który jest dziedziczony.
Chcąc korzystać z majątku zmarłej osoby, tym bardziej ze zgromadzonych środków musimy przedstawić dokument potwierdzający, że to właśnie my jesteśmy spadkobiercami po zmarłym. Jednym z dokumentów uprawniających nas do dysponowania pieniędzmi zmarłej osoby jest notarialny akt poświadczenia dziedziczenia, który sporządza notariusz. Może to być prawomocne postanowienie sądowe stwierdzające nabycie spadku. Zarówno akt dziedziczenia, jak i prawomocne postanowienie sądu uprawnia spadkobierców do podjęcia środków po zmarłym posiadaczu rachunku.
Warto też pamiętać, iż w sytuacji zgromadzenia środków pieniężnych na wspólnym rachunku współmałżonków, lub gdy środki te były objęte małżeńską wspólnością ustawową, a właścicielem konta była tylko jedna osoba (zmarły), współmałżonek zmarłego posiadacza konta będzie uprawniony do żądania wypłaty tylko połowy pieniędzy zgromadzonych na rachunku bankowym, bowiem przysługuje mu prawo do swobodnego dysponowania tylko połową majątku wspólnego. Pozostałe środki zalicza się do masy spadkowej i podlegają one dziedziczeniu przez wszystkich uprawnionych spadkobierców. Uprawnienie dziedziczenia, może wynikać z ustawy (z prawa), jak i z zapisu testamentowego, czy z testamentu.
Można uniknąć jednak problemów korzystając z bankowej dyspozycji na wypadek śmierci!
Właściciel danego rachunku bankowego, zgodnie obowiązującym art. 56 ustawy Prawa bankowego może złożyć w swoim banku, w którym utrzymuje dany rachunek, polecenie wypłaty środków po swojej śmierci następującym osobom:
- małżonkowi,
- zstępnym (dzieciom, wnukom itd.),
- wstępnym (rodzicom, dziadkom itd.),
- rodzeństwu.
Takie dyspozycje może składać do każdego rachunku bankowego oddzielnie. Można sobie wyobrazić, iż osoba zmarła dysponowała np. 4 lokatami i też w takiej ilości (cztery) złożyła dyspozycje dla współmałżonka, dla córki, dla syna i na rzecz brata, za każdym razem do wysokości depozytu. Co do zasady nie ma ograniczenia w ilości dyspozycji i uprawnionych osób.
Niestety jest inne i to dość istotne ograniczenie, a dotyczy sumy wypłat. Ograniczona jest bowiem sumaryczna kwota bankowej dyspozycji na wypadek śmierci. Zgodnie z obowiązującymi przepisami nie może ona przekraczać dwudziestokrotności przeciętnego miesięcznego wynagrodzenia w sektorze przedsiębiorstw bez wypłat nagród z zysku, ogłaszane przez Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego za ostatni miesiąc przed śmiercią posiadacza rachunku.
W chwili obecnej jest to kwota ponad 92.000,00 złotych. Niemniej to posiadacz rachunku samodzielnie wskazuje wysokość sumy przeznaczonej na rzecz danej osoby. Co ciekawe podział sum nie musi być równy, a każda z uprawnionych osób może otrzymać różną kwotę, wynikająca z woli dysponenta rachunkiem. Bez względu jednak na ilość osób uprawnionych, jak i na wysokość zgromadzonych środków, łączna suma wypłaconych kwot w ramach bankowej dyspozycji na wypadek śmierci, nie może przekroczyć ustalonego w ustawie limitu kwotowego.
Oczywiście nie może także, w chwili jej realizacji, przekraczać kwoty środków na rachunku bankowym!
Należy dodać, iż kwoty objęte dyspozycją na wypadek śmierci nie wchodzą w skład masy spadkowej po zmarłym i mogą być wypłacane niezależnie od innych kwot dziedziczonych według zasad ogólnych!
Jedynym dokumentem uprawniającym do uruchomienia takiej dyspozycji jest akt zgonu, który musimy okazać w banku!
mec. Mariusz W. Gotowicz
właściciel Kancelarii