Obecnie funkcjonują równolegle dwa systemy emerytalne – stary i nowy. Pierwsze tzw. „nowe” emerytury zostały przyznane w 2009 r. Dotychczasowe zasady postępowania o świadczenia emerytalno-rentowe należało więc odpowiednio uzupełnić. Dlatego też, w oparciu o upoważnienie zawarte w art. 128a ustawy emerytalnej, Minister Pracy i Polityki Społecznej opracował nowe rozporządzenie w sprawie postępowania o świadczenia emerytalno-rentowe.
Przepisy rozporządzenia Ministra Pracy i Polityki Społecznej z dnia 11 października 2011 r. w sprawie postępowania o świadczenia emerytalno-rentowe (Dz. U. Nr 237, poz. 1412). weszły w życie z dniem 23 listopada 2011 roku.
Od tego dnia przestały obowiązywać przepisy rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 7 lutego 1983 r. w sprawie postępowania o świadczenia emerytalno-rentowe i zasad wypłaty tych świadczeń (Dz. U. Nr 10, poz. 49 z późn. zm.).
Nowe rozporządzenie reguluje:
– zakres obowiązków informacyjnych organów rentowych,
– warunki i tryb wszczęcia postępowania w sprawach świadczeń,
– sposób ustalania daty zgłoszenia wniosku o świadczenie lub o ustalenie jego wysokości, jeżeli wniosek nie został złożony w organie rentowym,
– dowody uzasadniające prawo do świadczeń i ich wysokości, które powinny być dołączone do wniosku w sprawie przyznania świadczeń,
– rodzaje dowodów uzasadniających prawo do świadczeń lub ich wysokość, w przypadku gdy konto ubezpieczonego nie zawiera tych danych,
– zakres danych, które mogą być udowodnione w drodze zeznań świadków lub oświadczeń ubezpieczonych, wraz ze wskazaniem formy tych zeznań lub oświadczeń,
– sposób obliczania świadczeń i okresów uwzględnianych,
– elementy, jakie powinna zawierać decyzja organu rentowego oraz jej uzasadnienie, a także zakres informacji, które powinny być zawarte w pouczeniu do tej decyzji,
– formę prowadzenia akt sprawy i ich przechowywania oraz okres przechowywania akt sprawy prowadzonych w formie elektronicznej,
– tryb postępowania oraz rodzaje dowodów niezbędnych do przyznania przez Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych świadczeń w drodze wyjątku.
Zgodnie z § 42 rozporządzenia Ministra Pracy i Polityki Społecznej z dnia 11 października 2011 r. w sprawie postępowania o świadczenia emerytalno-rentowe (Dz. U. Nr 237, poz. 1412) do wniosków w sprawach świadczeń złożonych przed dniem wejścia w życie niniejszego rozporządzenia stosuje się przepisy dotychczasowe.
Zawarte uregulowania ”nowego rozporządzenia” mają istotne znaczenie zarówno dla organu rentowego jak i dla samych zainteresowanych.
Jedną z ważniejszych zmian jest wprowadzenie możliwości zgłoszenia wniosku w drodze elektronicznej przez Internet, a także prowadzenie akt sprawy w formie elektronicznej. Wniosek taki powinien jednak posiadać zabezpieczenie w zakresie identyfikacji tożsamości zainteresowanego za pomocą środków przewidzianych w odrębnych przepisach oraz zawierać dane w formacie elektronicznym ustalonym przez ZUS. Umożliwi to wprowadzenie tych danych bezpośrednio do systemu teleinformatycznego organu rentowego, dzięki czemu zainteresowani będą mieli do nich bezpieczny dostęp on-line.
Akta sprawy będą prowadzone przez ZUS w formie papierowej lub elektronicznej. Dokumenty papierowe otrzymane od wnioskodawcy, po ich odwzorowaniu cyfrowym i umieszczeniu w systemie teleinformatycznym organu rentowego, zostaną zwrócone zainteresowanemu na jego wniosek, choć z pewnym ograniczeniem. Nie podlegają bowiem zwrotowi zaświadczenia potwierdzające wysokość wynagrodzeń, przychodów, dochodów i uposażeń, przyjmowanych do ustalenia podstawy wymiaru świadczeń, rachunki poniesionych kosztów pogrzebu oraz pisemne zeznania świadków i oświadczenia zainteresowanego.
Odwzorowane cyfrowo dokumenty będą przechowywane przez organ rentowy przez okres 50 lat.
Małgorzata Ziółkowska