W związku z licznymi pytaniami naszych Klientów oraz pytań słuchaczy Polskiego Radia PiK podczas cotygodniowych dyżurów ekspertów podatkowych zebraliśmy najważniejsze informacje dotyczące grup podatkowych w ustawie o podatku od spadków i darowizn.
W ustawie o podatku od spadków i darowizn zwolnienie od podatku lub konieczność zapłaty określonej kwoty podatku uzależnione jest od tego, do której grupy podatkowej zalicza się obdarowany/spadkobierca. Im dalsza rodzina aż do osób całkowicie obcych tym podatek jest większy a kwoty wolne od podatku coraz mniejsze.
I tak na gruncie ustawy funkcjonują trzy grupy podatkowe, tj.
- I grupa, która obejmuje: małżonka, zstępnych (dziecko, wnuk, prawnuk), wstępnych (rodzice, dziadkowie, pradziadkowie), pasierba (dziecko małżonka – z którym nie wiąże nas inny stosunek prawny – jak uznanie ojcostwa, czy przysposobienie), zięcia, synową, rodzeństwo, ojczyma, macochę i teściów;
- II grupa, która obejmuje: zstępnych rodzeństwa (bratanice, siostrzenice), rodzeństwo rodziców (ciotki, wujowie), zstępnych i małżonków pasierbów, małżonków rodzeństwa (szwagier, bratowa) i rodzeństwo małżonków (szwagier), małżonków rodzeństwa małżonków (szwagier), małżonków innych zstępnych; oraz
- III grupa, która obejmuje innych podatników, w tym konkubentów.
Opodatkowaniu podlega nabycie przez nabywcę, od jednej osoby, własności rzeczy i praw majątkowych o czystej wartości przekraczającej:
- 9637 zł – jeżeli nabywcą jest osoba zaliczona do I grupy podatkowej;
- 7276 zł – jeżeli nabywcą jest osoba zaliczona do II grupy podatkowej;
- 4902 zł – jeżeli nabywcą jest osoba zaliczona do III grupy podatkowej.
Potocznie wyodrębniona została także grupa „0”, która nie została jednak wyodrębniona w ustawie. Osoby, należące do tej grupy mogą korzystać ze zwolnienia nabycia spadku czy też darowizny na podstawie art. 4a. Do grupy tej zalicza się:
- małżonka,
- zstępnych,
- wstępnych,
- rodzeństwo,
- pasierba,
- ojczyma oraz
- macochę.
Na podstawie art. 4a zwalnia się od podatku nabycie własności rzeczy lub praw majątkowych, jeżeli nabywcy wskazani w grupie „0”
- zgłoszą nabycie własności rzeczy lub praw majątkowych właściwemu naczelnikowi urzędu skarbowego w terminie 6 miesięcy od dnia powstania obowiązku podatkowego oraz,
- w przypadku gdy przedmiotem nabycia tytułem darowizny lub polecenia darczyńcy są środki pieniężne, udokumentują ich otrzymanie dowodem przekazania na rachunek płatniczy nabywcy, na jego rachunek, inny niż płatniczy, w banku lub spółdzielczej kasie oszczędnościowo-kredytowej lub przekazem pocztowym.
Dla grupy tej nie ma żadnych limitów wartościowych czy też kwotowych, nie ma też rozgraniczających kwot wolnych od podatku, co oznacza, że zwolnienie dla najbliższej rodziny nie jest limitowane w żaden sposób.
Violetta Wełnicka
Doradca Podatkowy