„Upadłość konsumencka” nie dla przedsiębiorców, ale czy dla konsumentów?
Ustawą z 5 grudnia 2008 r. o zmianie ustawy – Prawo upadłościowe i naprawcze (Dz. U. Nr 234, poz. 1572), zwanej dalej ustawą, wprowadzono oczekiwaną od dłuższego czasu „upadłość konsumencką”. Czy jednak wprowadzone zmiany spełniają oczekiwania tych, którzy owego novum wypatrywali z niecierpliwością i nadzieją...?
Ustawodawca w art. 1 ust. 1 pkt. 1 wskazał, że ustawa reguluje zasady wspólnego dochodzenia roszczeń wierzycieli od niewypłacalnych dłużników, do którego to kręgu zaliczył teraz również „osoby fizyczne nieprowadzące działalności gospodarczej, których niewypłacalność powstała wskutek wyjątkowych i niezależnych od nich okoliczności”. Tym samym wskazane zostały podstawowe przesłanki, od których zależy kwalifikacja osoby fizycznej, jako „dłużnika niewypłacalnego”. W owym postępowaniu, w stosunku do standardowej procedury, wskazane jest, iż z wnioskiem o ogłoszenie upadłości może wystąpić wyłącznie dłużnik. Jednocześnie podkreślić należy, że ustawodawca tylko lakonicznie nakreśla w ustawie, jak owe wyjątkowe i niezależne okoliczności, od których uzależnione jest potraktowanie osoby fizycznej jako dłużnika niewypłacalnego rozumieć, konstytuując w art. 491 przesłanki oddalenia przez Sąd wniosku o ogłoszenie upadłości. I tak niewątpliwie Sąd oddali wniosek dłużnika, jeżeli ten zaciągnął zobowiązanie. będąc niewypłacalnym, bądź stosunek pracy łączący go z pracodawcą został rozwiązany z przyczyn leżących po jego stronie lub za jego zgodą. W pozostałym zakresie ustawodawca ocenę wyjątkowych i niezależnych od dłużnika okoliczności pozostawił w gestii swobody oceny Sądu. W tym miejscu wskazać należy, że na poczet powyższego postępowania należy gromadzić dokumenty, inne dowody, mogące owe okoliczności potwierdzić.
Nadto wskazano w ustawie, iż wniosek o ogłoszenie upadłości zostanie oddalony jeżeli w stosunku do dłużnika w okresie10 lat przed złożeniem wniosku o ogłoszenie upadłości:
1) prowadzono postępowanie upadłościowe lub inne postępowanie, w którym umorzono całość lub część jego zobowiązań, albo w którym zawarto układ;
2) prowadzono postępowanie upadłościowe, w którym nie zaspokojono wszystkich wierzycieli, a dłużnik po zakończeniu lub umorzeniu postępowania zobowiązań swych nie wykonał;
3) prowadzono postępowanie upadłościowe według przepisów tytułu niniejszego, jeżeli postępowanie to zostało umorzone z innych przyczyn niż na wniosek wszystkich wierzycieli;
4) czynność prawna dłużnika została prawomocnie uznana za dokonaną z pokrzywdzeniem wierzycieli.
Po tym, jak wniosek o ogłoszenie upadłości wpłynie do Sądu, dokonuje się obwieszczenia postanowienia o ogłoszeniu upadłości w budynku sądowym oraz zamieszcza się je w co najmniej jednym dzienniku o zasięgu krajowym. Sąd również niezwłocznie zobowiązany jest zwrócić się do naczelnika urzędu skarbowego właściwego dla dłużnika o udzielenie informacji, czy dłużnik w ciągu ostatnich pięciu lat przed złożeniem wniosku o ogłoszenie upadłości zgłaszała fakt dokonania czynności prawnych podlegających opodatkowaniu, oraz zasięga informacji w Krajowym Rejestrze Sądowym, czy dłużnik jest wspólnikiem spółek handlowych.
Na dłużnika – upadłego ustawodawca nałożył z kolei obowiązek wskazania i wydania syndykowi całego majątku albo niezbędnych dokumentów pod rygorem umorzenia przez sąd postępowania. Wątpliwości do przynależności poszczególnych przedmiotów do majątku upadłego rozstrzyga sędzia – komisarz na wniosek syndyka lub upadłego.
Lokal mieszkalny lub dom jednorodzinny.
Jeżeli w skład masy upadłości wchodzi lokal mieszkalny albo dom jednorodzinny, w którym zamieszkuje upadły, z sumy uzyskanej z jego sprzedaży wydziela sie upadłemu kwotę odpowiadającemu przeciętnemu czynszowi najmu lokalu mieszkalnego z okres dwunastu miesięcy. Istnieje możliwość uzyskania zaliczki na poczet wyżej opisanej kwoty.
Spłata wierzycieli.
Sąd sporządza plan podziału, a następnie wydaje postanowienie o ustaleniu planu spłaty wierzycieli upadłego, w którym określa zakres i czas (nie dłuższy niż pięć lat), w którym upadły zobowiązany jest spłacać należności niezaspokojone oraz wskazuje, jaka część zobowiązań, po dokonaniu spłat, zostanie umorzona. Owych ustaleń Sąd dokonuje po przeprowadzeniu rozprawy. Na postanowienie w tym zakresie przysługuje zażalenie.
W okresie wykonywania planu spłaty upadły może zaciągać zobowiązania niezbędne dla utrzymani swojego i osób, w stosunku do których ciąży na nim ustawowy obowiązek dostarczania środków utrzymania, z wyjątkiem jednak zakupów na raty lub zakupów z odroczona płatnością.
Upadły nadto zobowiązany jest do corocznego przedkładania Sądowi sprawozdania z wykonania planu spłaty wierzycieli.
W razie przemijających przeszkód w wykonywaniu planu spłaty wierzycieli, sąd na wniosek upadłego i wysłuchaniu wierzycieli, może dokonać zmiany planu zmieniając termin spłaty lub wysokość poszczególnych płatności.
W razie niewykonania obowiązków przewidzianych w planie spłaty wierzycieli, Sąd po przeprowadzeniu rozprawy, uchyla plan spłaty wierzycieli oraz umarza postępowanie upadłościowe. Powyższa sankcja odnosi się również do sytuacji, gdy upadły w sprawozdaniu z wykonania planu spłaty wierzycieli zataił swoje przychody lub w okresie wykonywania planu spłaty wierzycieli dokonywał czynności przekraczające granice zwykłego zarządu, bądź gdy okaże sie, że ukrywał majątek lub dokonana przez niego czynność prawna uznana została prawomocnie za dokonaną z pokrzywdzeniem wierzycieli
Umorzenie niezaspokojonych zobowiązań
Jeżeli upadły wykona obowiązki wypływające dla niego z planu spłaty wierzycieli Sąd wydaje postanowienie o umorzeniu niezaspokojonych zobowiązań upadłego oraz o zakończeniu postępowania upadłościowego.
Umorzenie to nie dotyczy jednak zobowiązań upadłego obejmujących:
- świadczenia okresowe, których tytuł prawny nie wygasł,
- zobowiązania powstałe po ogłoszeniu upadłości.
Magdalena Szajda Radca Prawny z Kancelarii
Aktualności
2010-08-11
Przedsiębiorcy nie będą mogli odliczać VAT od samochodów
(Więcej)
2010-07-16
Opodatkowanie pakietów medycznych
(Więcej)
2010-07-16
Abonament RTV
(Więcej)
2010-05-14
Wojewoda Kujawsko-Pomorski - gość specjalny seminarium
(Więcej)
2010-04-26
Oddział Żnin
(Więcej)
2010-04-02
Kasy fiskalne dla lekarzy i prawników w 2011 roku
(Więcej)
2010-02-17
Kancelaria w Rankingu Dziennika Gazety Prawnej
(Więcej)
2010-02-02
Opłaty za korzystanie ze środowiska
(Więcej)
2010-01-14
Składanie zeznań rocznych przez Internet
(Więcej)
2009-12-31
Koniec legitymacji ubezpieczeniowych
(Więcej)